|
|
|
Als er ergens in de wereld (of daarbuiten) iets gebeurt wat een beetje aansluit bij de te behandelen leerstof, wil ik daar hier wat dieper op ingaan. Als je zelf iets hebt, waarvan je vindt dat dat vermeld moet worden, mail dat dan naar bovenstaand adres (liefst met fotootje of iets dergelijks).
Voor een tussenuurtje: speel moorhenne
.....TSUNAMI..... Tweede Kerstdag 2004: de wereldwijd zwaarste aardbeving sinds 40 jaar voor de kust van Sumatra (8,9 Richterschaal) Een aardbeving in de zeebodem levert een plotselinge verplaatsing van water op, wat een heel speciaal type golf opwekt: de tsunami. Een paar kenmerken:
Probeer je dat voor te stellen: bij landing is de snelheid al een stuk minder, maar het blijft dan nog altijd zo'n 300-400 kmh. Daar is niet veel tegen bestand..... Gesproken wordt van ruim 4000 doden, en dat een paar uur na de ramp. Ervaring leert, dat dat aantal snel oploopt, als de opruimingswerkzaamheden goed op gang komen; je moet niet gek opkijken, wanneer je ergens tussen de tien- en twintigduizend uitkomt. Waarom in dit gebied (Indische Oceaan/Golf van Bengalen) zo'n enorm verlies aan mensenlevens? Twee redenen: 1) Tsunami's komen hier zelden voor, mensen weten niet hoe te reageren. Voelen een aardbeving, denken: dat was het dan. Maar dat was het minste. In het gebied van de Stille Oceaan, waar tsunami's vaak voorkomen, weet men dat wel: men vlucht zo snel mogelijk naar hoger gelegen gebieden, omdat het vaak een kwestie is van enige tientallen minuten, voordat het water komt..... en 2) doordat ze zo weinig voorkomen, is er geen wijdverbreid netwerk van boeien, die de golfhoogtes registreren, waardoor er op tijd kan worden gewaarschuwd en mensen kunnen vluchten. Een paar links: de aardbevingensite van de US Geological Survey ; http://www.ew.govt.nz/enviroinfo/hazards/naturalhazards/coastal/tsunami.htm
Wat figuurtjes:
De VS zien het licht......... Het Pentagon, het Amerikaanse ministerie van defensie, heeft een rapport gepubliceerd waarin wordt nagegaan in hoeverre de opwarming van de aarde een bedreiging vormt voor de nationale veiligheid van de VS. Dat klinkt vergezocht, maar dat blijkt mee te vallen. Uitgangspunt is de gedachte dat de geleidelijke opwarming zal leiden tot een plotselinge en catastrofale omslag in het klimaat, die het leven in de Oostelijke VS en NW-Europa ingrijpend zal wijzigen. Alles draait om de eigenschappen van de Golfstroom, een zeestroom die in de tropen wordt opgewarmd en dan in NO-richting stroomt langs de W-kust van Europa en er onder meer voor verantwoordelijk is dat Moermansk, in Noord-Rusland, een ijsvrije haven heeft. Het zeewater is dan echter al zover afgekoeld, dat het zwaarder wordt en zal gaan dalen, te vergelijken met de circulatie die in luchtlagen ontstaat als gevolg van temperatuurverschillen. In de lucht krijg je hierdoor verschillen in luchtvochtigheid, in zee krijg je verschillen in saliniteit (zoutgehalte): hoe hoger de saliniteit, hoe "zwaarder" het water, wat hierdoor sneller zal zakken naar de oceaanbodem om terug te stromen richting tropen. Deze "lopende band" zal tot stilstand komen, wanneer grote hoeveelheden gletsjerijs van o.a. Groenland zullen smelten: de enorme hoeveelheid zoet smeltwater zorgt voor een verlaging van het zoutgehalte, waardoor het water niet meer wegzakt naar de oceaanbodem. Als de lopende band, die ons van extra warmte voorziet tot stilstand komt, dan zal de temperatuur 5 graden dalen, daardoor valt er 30% minder regen en gaat het harder waaien (plm 35%). Vergelijkbare situaties kom je tegen in...... Siberië!!! Dat heeft gevolgen voor de voedselproduktie, omdat in dit deel van de aarde naar verhouding veel voedsel wordt geproduceerd. Verder verhoogt het de kans op massale migratiebewegingen, omdat miljoenen mensen, die hier wonen vanwege het klimaat bij een verslechtering weg willen naar andere gebieden, waardoor de kans op oorlogen weer toeneemt. Het wordt een gezellige eeuw....... Nieuwe uitgave Wereldwijs! Vlak voor de vakantie kreeg ik de nieuwe Wereldwijs-boeken onder ogen. Als ooit het predikaat "nieuw" ergens op van toepassing is, dan wel hierop. Een paar van de belangrijkste wijzigingen:
Het ligt in de verwachting dat wij binnenkort zullen overstappen op deze nieuwe versie, aangezien de "oude" zijn tijd heeft uitgediend, hoewel het laatste woord hierover nog niet gevallen is. Ak - links voor het HELE HB-Wereldwijs(per hoofdstuk): HIER (dode links moeten er nog uit) ADSL - gebruikers...... Speciaal voor ADSL - gebruikers heeft KPN-Telecom iets moois neergezet: een breedbandportal die toegang geeft tot een groot aantal zaken waarbij je optimaal kunt profiteren van je snelle internetverbinding. Het lidmaatschap is gratis, je betaalt alleen maar voor zaken waar een prijskaartje aan hangt. Eén van die zaken is het online bekijken van films (prijs varieert van 2 tot 5 euro) met in de nabije toekomst ook een downloadmogelijkheid. Online kijken betekent VHS-kwaliteit, downloaden betekent DVD-kwaliteit, compleet met supergeluid. Men is net begonnen, dus de keuze is nog beperkt, maar dat zal waarschijnlijk wel veranderen (de prijzen dan waarschijnlijk ook). Maar er is meer (en veelal gratis): nieuws, games, enzovoorts. Kijk op http://breedbandportal.kpn.com"Cigarettes, whisky and wild, wild women"..... ..... waren zaken, waar je je vroeger niet zo druk om maakte. Iedereen wist natuurlijk wel dat het niet gezond was ( de 2e regel van bovenstaand lied: "they drive you crazy and make you insane"), maar dat moest iedereen maar zelf weten. Tegenwoordig is dat anders: de gemiddelde leeftijd waarop met roken, drinken en "wilde vrouwen" wordt begonnen ligt aanzienlijk lager dan in mijn schooltijd. Tendens: verder dalend. Tijd dus voor de overheid om allerlei campagnes te starten, met wisselend succes. Als de jeugd zo aan spelletjes is verslingerd, dan moeten we het maar zo eens proberen. Dat zullen onze Oosterburen hebben gedacht en hebben een aantal spellen uitgebracht, die allemaal over een bepaald onderwerp gaan en nog leuk om te spelen ook. Zo kwam de "Stop AIDS"-campagne met "Catch the sperm", de anti-rook acties werden begeleid door "Smoke-Attack", flessenlegers met "Spacebar" en ook de huismijt werd niet vergeten:"Milbe" Screenshots en downloadlinks op www.games-site.de Uitprinten aantekeningen Zo af en toe hoor je weleens de klacht dat de "aantekeningen" slecht zijn uit te printen: stukken tekst worden gemist of je zit met kopieën van de hele webpagina, terwijl het alleen om de inhoud gaat. Nou zijn er wel middelen om dat zelf te omzeilen (tekst selecteren en kopiëren naar een Word-document), maar niet iedereen is daar even handig in. Daarom heb ik besloten om met ingang van het volgende hoofdstuk de aantekeningen ook als Word-bestand (of misschien pdf) op de downloadpagina aan te bieden. Bijkomend voordeel is een daling in telefoonkosten (voor modemridders). Uitprinten hoort dan geen probleem meer te zijn. Herkansing Mensen hebben wel eens een "off-day", dan lukt gewoon niks, ook wel bekend als de "morning after the night before". Je kunt natuurlijk ook "gewoon" ziek zijn geweest, in elk geval staat er een slecht (of geen) repetitiecijfer en omdat die dingen stevig aantikken in je gemiddelde krijg je eens in de zoveel tijd gelegenheid te herkansen. Daar gelden een paar regels voor:
Schokjes in Japan en elders....... Speciaal voor de leerlingen van V3A (maar ook voor anderen): de aardbevingensite van de US Geological Survey (Geologische dienst) Windjes....... Met de regelmaat van de klok worden orkanen "geboren". In het engelse taalgebied spreek je boven de Atlantische Oceaan van een hurricane en boven de Stille Oceaan van een typhoon. Ze ontstaan meestal aan de oostkant van de oceanen in de tropen, steken vervolgens de oceaan over waarbij ze in kracht en omvang enorm toe kunnen nemen en eindigen hun leven meestal boven land omdat daar minder water beschikbaar is en de wrijving met het aardoppervlak groter. Doordat ze vaak honderden kilometers in doorsnee zijn, kunnen ze vaak het weer in andere streken (onder andere bij ons) nog beïnvloeden. Bekijk (en volg) ze op http://www.nrlmry.navy.mil/tc_pages/tc_home.html Meer weten? Ga naar http://hurricanes.noaa.gov/index.html (engels) of als je mooie plaatjes wilt zien: http://www.osei.noaa.gov/
laatste bewerking: 26-12-2004 | |||||||||||||||||||||||||||||||